:-( Wygląda na to że masz Adblocka. Utrzymujemy się z reklam żeby móc dostarczyć Ci wiadomości z Twojego regionu za które nie musisz płacić, czy mógłbyś rozważyć jego wyłączenie?

Radomskie Wędrówki z historią - Słodko-gorzki smak piwa

09/08/2018 14:40
Felietony, Radomskie Wędrówki historią Słodko gorzki - zdjęcie, fotografia

Coraz głośniej słychać o potrzebie ograniczenia punktów sprzedaży alkoholu, a przede wszystkim ograniczenia ilości wprowadzanych na rynek trunków. Faktem jest, że pije się za dużo. Pijani na ulicach Radomia to widok przykry i powszechny. Odwiedzanie licznych ogródków piwnych latem podoba się także wielu kobietom, które stanowią ich znaczącą klientelę, ale także młodzieży. Abstrahując od tego czy są pełnoletni, na pewno są młodzi i szkoda, że niszczą sobie zdrowie i tracą czas. Warto w smakowaniu chłodnego piwa zachować umiar.

Piwowarstwo to jedna z najstarszych branż przemysłowych Radomia. Wiadomo, że już w XVI w. produkowano piwo w naszym mieście. Pierwsze znane browary radomskie powstały w 1812 r. Jeden został założony w majątku Kłosowskich, a poprzez małżeństwo Józefa Saskiego z Anną Kłosowską przeszedł na własność rodziny Saskich. Drugi browar założony przez Jana Lubońskiego przeszedł z czasem w ręce Józefa Ignacego Zabiełły, kapitana wojsk cesarsko-rosyjskich. W 1870 r.  dołączył do nich browar Filipa Keplera, zaś w 1875 r. Jana Glajnika. Powstały w 1870 r. na tzw. Oświęcimiu browar Zeligera został wchłonięty przez firmę Saskich. Wprawdzie większość zakładów przemysłowych w Radomiu zakładali Niemcy lub Żydzi to branża piwowarska była domeną Polaków.

Pierwsze browary były malutkimi zakładami rzemieślniczymi, zatrudniającymi po 3 osoby. Produkowały trzy rodzaje piwa: zwyczajne, dubeltowe i szlacheckie. W latach 60-tych XIX w. produkcja radomskich browarów wynosiła odpowiednio: Zabiełły - 4 500 wiader, a Saskiego 4 000 wiader i nie zaspokajała potrzeb lokalnego rynku, więc sprowadzano do miasta piwo bawarskie i porter.

Paradoksalnie, uruchomienie kolei stało się wielkim zagrożeniem dla działalności radomskich browarów, gdyż konkurenci spoza guberni, zwłaszcza z Warszawy i Kielc, próbowali przejąć rynek. Swoje składy posiadały tu browary z Okocimia i Żywca. Radomskie browary przetrwały, gdyż jakość ich wyrobów nie ustępowała najlepszym.

Radomskie browary rywalizowały też między sobą. W tatach 70-tych XIX w. nowoczesny zakład Keplera osiągnął największą wartość produkcyjną, by w latach 80-tych ustąpić pierwszeństwa zmodernizowanemu browarowi Saskiego. W miejsce starych, drewnianych budynków stanęły murowane obiekty, a pierwszy z nich przeznaczono do produkcji słodu. Powstały piwnice, lodownia, warzelnia z instalacją mechaniczną. Wielkie zasługi położył  tu Juliusz Saski, który zdobył specjalistyczne wykształcenie – studiował piwowarstwo w Czechach oraz odbył praktykę w sławnym browarze w Okocimiu. W 1901 r. do produkcji zastosowano maszynę parową o mocy 14 KM, a wkrótce potem silnik spalinowy, co przyczyniło się do zwiększenia wydajności produkcyjnej. Zatrudniający wówczas 20 osób Juliusz Saski wybudował  obok browaru domy czynszowe dla stałych pracowników. Ważna była nie tylko ilość, ale i jakość produkowanego piwa. Największym uznaniem cieszyło się piwo EL. Pozostałe browary także chciały się unowocześnić. U Keplera urządzono suszarnię słodu według „najnowszego systemu”. Podobną suszarnię wystawił Zabiełło. Dobudował także chłodnię.

Radomskie browary produkowały piwo zwykłe i bawarskie oraz w mniejszych ilościach porter. W 1883 r. rocznie wyprodukowały: browar Keplera 79 000 wiader (prawie milion litrów), Saskiego 57 750 wiader (ok. 660 000 litrów), Zabiełły 35 000 wiader (ok. 430 000 litrów). Duża produkcja zrodziła zwiększone zapotrzebowanie na chmiel. W okolicach Radomia ruszyła jego uprawa. W 1885 r. naliczono 100 000 tyk. Jednakże lokalne browary wolały zaopatrywać się w chmiel za granicą.

W niepodległej Polsce najpierw, bo na początku lat 30-tych XX w., w dobie wielkiego kryzysu,  zakończył działalność browar Keplera, który zlokalizowany był u zbiegu ul. Staromiejskiej i Limanowskiego. Od  lat 20-tych znajdował się on zresztą w rękach innego właściciela – Karola Milkego, który odsprzedał go firmie „Nektar”.  Po nim zniknął browar Zabiełły z obecnej ul. Okulickiego 9. Od maja 1931 r. funkcjonował jako Browar i Słodownia St. Bruśnickiego dawniej Zabiełło i S-ka sp. z o.o.. Firma została zlikwidowana w II połowie lat 30-tych XX w. Zabytkowa willa Zabiełłów po wyprowadzce Przychodni Psychiatrycznej niszczeje. Najdłużej działało przedsiębiorstwo braci Jana i Józefa Saskich, bo był to zakład najnowocześniejszy, kierowali nim fachowcy, posiadał bogaty asortyment i dużą grupę odbiorców nie tylko z Radomia, ale i sąsiednich powiatów. W 1929 r.  spółka braci Saskich posiadała 14 składów, m. in. w Grójcu, Szydłowcu, Zwoleniu, Kielcach i Puławach. Nie zaszkodziła mu nawet niemiecka okupacja, gdyż nawet wtedy musiał zwiększyć produkcję na potrzeby wojska.

Po zakończeniu II wojny światowej przedsiębiorstwo zostało upaństwowione, a potem zmieniało właścicieli, by zniszczeć do szczętu. Od 2018 r. tereny dawnego browaru znalazły się w rękach współczesnych radomskich piwowarów z Browaru Czarny Kot. Czy powróci legenda piwa EL od Karpat po Hel?

 

Reklama

Radomskie Wędrówki z historią - Słodko-gorzki smak piwa komentarze opinie

Dodajesz jako: |
Reklama

Ogłoszenia PREMIUM

SKRADZIONO SPRZĘT DJski

UWAGA! ZAGINĘŁA KONSOLA PIONEER! W dniu 19 października wypożyczono sprzęt marki Pioneer pewnej osobie z Radomia. Sprzęt - mikser DJM900 NEXUS, 2x..


Zobacz ogłoszenie

Praca na Podhalu

Witam. Poszukuje dziewczyny na stoisko z art. regiolnalnymi. Oferujemy w tym nocleg i wyżywienie


Zobacz ogłoszenie

SPAWACZ-MONTER

ZATRUDNIMY SPAWACZY I MONTERÓW - stal kwasoodporna. Miejsce pracy Łódź, zapewniamy transport i zakwaterowanie. telefon 575-855-620


Zobacz ogłoszenie
Reklama


 Reklama


25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 roku tzw. RODO. Nowe prawo nakłada na nas obowiązek uzyskania Twojej zgody na przetwarzanie przez nas danych osobowych w plikach cookies

Oświadczam, iż zapoznałem sie z Polityką prywatności i zgadzam się na zapisywanie i przechowywanie w mojej przeglądarce internetowej tzw. plików cookies oraz na przetwarzanie zaszyfrowanych w nich danych osobowych pozostawianych w czasie korzystania z innych stron internetowych, serwisów oraz parametrów zapisywanych w plikach cookies w celach marketingowych, w tym na profilowanie i w celach analitycznych przez twojradom.pl, oraz ZAUFANYCH PARTNERÓW.

Administratorzy danych / Podmioty którym powierzenie przetwarzania powierzono

K MEDIA CONSULTING KRZYSZTOF GÓRAK z siedzibą w Radom 26-600, Andrzeja Struga 60/205

Cele przetwarzania danych

1.marketing, w tym profilowanie i cele analityczne
2.świadczenie usług drogą elektroniczną
3.dopasowanie treści stron internetowych do preferencji i zainteresowań
4.wykrywanie botów i nadużyć w usługach
5.pomiary statystyczne i udoskonalenie usług (cele analityczne)


Podstawy prawne przetwarzania danych


1.marketing, w tym profilowanie oraz cele analityczne – zgoda
2.świadczenie usług drogą elektroniczną - niezbędność danych do świadczenia usługi
3.pozostałe cele - uzasadniony interes administratora danych


Odbiorcy danych

Podmioty przetwarzające dane na zlecenie administratora danych, w tym podmioty ZAUFANI PARTNERZY, agencje marketingowe oraz podmioty uprawnione do uzyskania danych na podstawie obowiązującego prawa.

Prawa osoby, której dane dotyczą

Prawo żądania sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania danych; prawo wycofania zgody na przetwarzanie danych osobowych. Inne prawa osoby, której dane dotyczą.

Informacje dodatkowe

Więcej o zasadach przetwarzania danych w "Polityce prywatności"