Radomskie Towarzystwo Naukowe zabrało głos w sprawie polityki przestrzennej Radomia. W opublikowanym stanowisku naukowcy i specjaliści apelują do władz miasta o bardziej zdecydowane działania na rzecz ochrony terenów otwartych, ograniczenia rozpraszania zabudowy oraz większego udziału urbanistów i architektów w podejmowaniu najważniejszych decyzji dotyczących przyszłości miasta.
Zdaniem Radomskiego Towarzystwa Naukowego obecny stan przestrzenny Radomia jest w dużej mierze efektem decyzji podejmowanych w kolejnych latach po 1989 roku. Towarzystwo zwraca uwagę zarówno na problemy związane z rozwojem zabudowy na obrzeżach miasta, jak i – w jego ocenie – postępującą degradację śródmieścia.
RTN wskazuje, że kolejne zmiany przepisów dotyczących planowania i zagospodarowania przestrzennego doprowadziły do skomplikowania systemu planistycznego i licznych problemów interpretacyjnych. Jednocześnie – jak podkreślają autorzy stanowiska – obowiązujące przepisy nadal dają samorządom narzędzia pozwalające kształtować ład przestrzenny.
Jednym z głównych problemów wskazanych przez Towarzystwo jest rozpraszanie zabudowy. RTN twierdzi, że w przeszłości przeznaczano pod zabudowę zbyt duże obszary, w tym tereny otwarte i korytarze ekologiczne.
Według autorów stanowiska prowadziło to do pochłaniania kolejnych terenów niezabudowanych oraz powstawania zabudowy na przedmieściach, co miało przyczyniać się do narastania chaosu przestrzennego.
Towarzystwo krytycznie ocenia również część strategicznych dokumentów planistycznych przyjmowanych w ostatnich latach. W ocenie RTN nie gwarantują one zatrzymania niekorzystnych procesów.
W stanowisku pojawia się również mocny apel do władz Radomia. RTN zwraca się do prezydenta, miejskich jednostek oraz Rady Miejskiej o podejmowanie decyzji z myślą o długofalowym interesie miasta, nawet jeśli nie zawsze będą one popularne.
Towarzystwo postuluje, aby przy kształtowaniu polityki przestrzennej nie ulegać presji właścicieli gruntów, drobnych inwestorów czy deweloperów, jeśli ich oczekiwania pozostają w sprzeczności z interesem publicznym.
– Bądźmy wspólnie odpowiedzialni za nasze miasto, którego zagospodarowanie jest najważniejszym dziedzictwem, które przejmą po nas kolejne pokolenia Radomian
apeluje RTN.
Radomskie Towarzystwo Naukowe uważa również, że władze miasta powinny w większym stopniu korzystać z wiedzy specjalistów zajmujących się urbanistyką i architekturą.
Chodzi przede wszystkim o ekspertów pracujących w Miejskiej Pracowni Urbanistycznej oraz członków Gminnej Komisji Urbanistyczno-Architektonicznej.
Zdaniem RTN ich głos powinien być szczególnie istotny przy podejmowaniu decyzji dotyczących kluczowych przestrzeni Radomia.
Towarzystwo proponuje także organizowanie konkursów urbanistycznych dla najważniejszych miejskich inwestycji i obszarów. W ten sposób – jak argumentuje – można byłoby pozyskać pomysły nie tylko lokalnych specjalistów, ale również ekspertów z innych części Polski, a nawet z zagranicy.
RTN postuluje ponadto szersze konsultowanie projektów ze stowarzyszeniami branżowymi, w których działają specjaliści poszczególnych dziedzin.
W ocenie Radomskiego Towarzystwa Naukowego decyzje dotyczące zagospodarowania przestrzennego będą miały konsekwencje dla miasta przez dziesięciolecia. Dlatego – jak podkreślają autorzy stanowiska – konieczne jest patrzenie na rozwój Radomia nie tylko przez pryzmat bieżących potrzeb czy interesów poszczególnych właścicieli nieruchomości, ale przede wszystkim z perspektywy kolejnych pokoleń.
RTN apeluje do władz miasta o „odważne i zdecydowane działania” prowadzące do poprawy ładu przestrzennego Radomia.
Stanowisko podpisał Zarząd Radomskiego Towarzystwa Naukowego. Pełna treść dokumentu dostępna jest poniżej:
STANOWISKO
Radomskiego Towarzystwa Naukowego
w sprawie polityki przestrzennej w mieście Radomiu
W ostatnich latach prawo w dziedzinie planowania i zagospodarowania przestrzennego było często zmieniane, co doprowadziło do jego skomplikowania oraz licznych kontrowersji interpretacyjnych. Co prawda ograniczone i często mało skuteczne, ale prawo to daje gminom narzędzia umożliwiające zaprowadzanie ładu przestrzennego na swym terytorium. Niestety te same narzędzia prawne mogą posłużyć prowadzeniu polityki przestrzennej prowadzącej do pogłębiania chaosu przestrzennego. W minionych latach, po 1989 roku, w naszym mieście podjęto szereg decyzji planistycznych, które doprowadziły do obecnego, nie najlepszego stanu planistycznego i urbanistycznego miasta – z jednej strony do chaosu przestrzennego na przedmieściach z drugiej strony do degradacji śródmieścia. W tym okresie uchwalano plany miejscowe, podejmowano decyzje w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego oraz wydawano decyzje o warunkach zabudowy umożliwiające zabudowę cennych terenów otwartych w tym korytarzy ekologicznych, jak również wprowadzanie do centrum miasta zabudowy obniżającej jego rangę. Przy pomocy tych dokumentów desygnowano zbyt dużą ilość terenów budowlanych, co doprowadziło do szkodliwego rozproszenia zabudowy, pochłaniania terenów otwartych i chaosu przestrzennego. Niestety uchwalane w ostatnich latach strategiczne dokumenty planistyczne nie zapobiegają dalszemu postępowaniu tych niekorzystnych procesów.
Jak podejdzie do tych problemów nasze miasto – czy będzie działać w imię interesów partykularnych, czy też w imię dalekosiężnie pojmowanego interesu publicznego – zależy od wyborów jego władz w postaci Prezydenta i podległych mu jednostek oraz Rady Miasta, podejmującej ostateczne uchwały w najważniejszych kwestiach planistycznych.
Radomskie Towarzystwo Naukowe apeluje do władz miasta i zatrudnionych przez nie fachowców o podejmowanie odważnych i zdecydowanych działań w tym zakresie, podejmowanie decyzji niepopularnych ale prowadzących do realizacji wizji dalekosiężnego ładu przestrzennego. Apeluje o nieuleganie presji właścicieli gruntów, drobnych inwestorów i deweloperów, często stawiających swój partykularny interes ponad dobrem publicznym wyrażanym planami zagospodarowania przestrzennego.
Dotychczasowy system planowania przestrzennego umożliwiał także podejmowanie bezpośrednich decyzji planistycznych przez Radę Miasta. Uważamy iż władze miasta, w tym Rada Miejska, przy podejmowaniu wszelkich decyzji powinna uwzględniać głos specjalistów, w tym przypadku zatrudnionych w Miejskiej Pracowni Urbanistycznej oraz powołanych do Gminnej Komisji Urbanistyczno-Architektonicznej. Ponadto, w najważniejszych sprawach, zwłaszcza dotyczących zagospodarowania kluczowych przestrzeni miasta, warto urządzać konkursy urbanistyczne umożliwiające pozyskanie pomysłów i zdania ponadlokalnych, a nawet międzynarodowych specjalistów w dziedzinie architektury i urbanistyki. Warto też konsultować projekty ze stowarzyszeniami branżowymi, w których niejednokrotnie działają społecznie fachowcy z danej dziedziny.
Bądźmy wspólnie odpowiedzialni za nasze miasto, którego zagospodarowanie jest najważniejszym dziedzictwem, które przejmą po nas kolejne pokolenia Radomian.
/ Zarząd RTN /
