Wielka Sobota w tradycji chrześcijańskiej to czas ciszy, modlitwy i oczekiwania na Zmartwychwstanie. To również dzień święcenia ognia, wody oraz pokarmów, z którym od wieków wiążą się liczne obrzędy i zwyczaje ludowe.
Wielka Sobota upamiętnia spoczynek Jezusa w grobie i jest dniem adoracji Najświętszego Sakramentu. W kościołach odbywa się liturgia światła, liturgia chrzcielna oraz msza święta, która wieczorem rozpoczyna obchody Zmartwychwstania. Szczególnym momentem jest poświęcenie ognia i wody. Przed świątynią zapalane jest ognisko, od którego kapłan zapala paschał – świecę symbolizującą Chrystusa Zmartwychwstałego.
W tradycji ludowej ogień ten miał także znaczenie symboliczne i ochronne. Do domów zabierano nadpalone gałązki tarniny, które miały chronić gospodarstwa przed ogniem, burzami czy szkodnikami. Wkładano je za obrazy, w ściany domów czy w pola uprawne, wierząc w ich szczególną moc.
Podobne znaczenie przypisywano wodzie święconej. Zabierana z kościoła służyła do kropienia domów, zwierząt i pól, a także była wykorzystywana w codziennych obrzędach ochronnych. Wierzono, że chroni przed chorobami, złem i nieszczęściami.
Wielką Sobotę od wieków łączy również tradycja święcenia pokarmów. Dawniej księża odwiedzali domy wiernych, dziś odbywa się to głównie w kościołach. Z czasem zwyczaj ten uproszczono, a do koszyczka wkłada się podstawowe produkty symbolizujące życie, dostatek i odrodzenie – chleb, jajka, wędliny, chrzan, sól czy babkę wielkanocną. Każdy z nich ma swoje znaczenie zakorzenione w wielowiekowej tradycji.
Z Wielką Sobotą wiązało się także wiele ludowych zwyczajów, jak choćby obchodzenie domów ze święconką czy rytuały mające zapewnić szczęście i pomyślność na cały rok. Współcześnie są one przede wszystkim elementem kulturowego dziedzictwa, które łączy religię z dawnymi wierzeniami i obyczajowością wsi.
Źródło: Gov.pl
