Praktyczne szkolenia strzeleckie, medycyna taktyczna w wydaniu cywilnym oraz przygotowanie mieszkańców do działania w sytuacjach kryzysowych – takie są założenia projektu nr 308 zgłoszonego do Budżetu Obywatelskiego Mazowsza. „Radomski program edukacji strzeleckiej i kryzysowej” ma objąć szkoleniami aż 500 osób. O tym, czy zostanie zrealizowany, zdecydują mieszkańcy województwa. Głosowanie potrwa do 7 września.
Trwa głosowanie w siódmej edycji Budżetu Obywatelskiego Mazowsza. Wśród projektów podregionalnych znalazła się propozycja szczególnie interesująca z perspektywy mieszkańców Radomia i regionu. Projekt nr 308 „Radomski program edukacji strzeleckiej i kryzysowej” został zakwalifikowany w podregionie radomskim, w obszarze tematycznym „obronność”. Jego planowany koszt to 180 200 zł. Co jednak ważne – głosować na niego mogą mieszkańcy całego województwa.
Założenie jest proste: zamiast ograniczać edukację dla bezpieczeństwa do teorii, trzeba stworzyć mieszkańcom możliwość zdobycia umiejętności, które mogą rzeczywiście przydać się w sytuacji zagrożenia.
Nie kolejny wykład, ale praktyczne umiejętności
Projekt ma być kompleksowym cyklem szkoleniowym służącym – jak wskazują jego autorzy – realnemu podniesieniu poziomu bezpieczeństwa mieszkańców regionu radomskiego. Oficjalny opis przewiduje połączenie praktycznych szkoleń z wykorzystaniem broni strzeleckiej, elementów medycyny taktycznej dostosowanych do potrzeb cywilów oraz przygotowania domu i rodziny na sytuację kryzysową.
To ważne rozróżnienie. Projekt nie sprowadza się bowiem do nauki strzelania. Strzelectwo ma być jednym z kilku elementów szerszego programu budowania odporności mieszkańców.
Pierwszym etapem ma być przygotowanie jednolitego programu szkoleniowego oraz jego zaplecza organizacyjnego i merytorycznego. Następnie przeprowadzony zostanie otwarty nabór uczestników. Rekrutacja będzie prowadzona w sposób jawny i równy, m.in. poprzez współpracę z placówkami edukacyjnymi z regionu.
Strzelectwo pod okiem instruktorów
Jednym z głównych filarów przedsięwzięcia mają być praktyczne szkolenia strzeleckie.
Dla wielu młodych mieszkańców regionu może to być pierwsza możliwość bezpiecznego i zorganizowanego kontaktu ze strzelectwem pod nadzorem osób posiadających odpowiednie przygotowanie.
To właśnie praktyka ma być największą wartością projektu. Teoretyczną wiedzę o bezpieczeństwie można zdobywać z książek, filmów czy poradników. Czym innym jest jednak rzeczywiste przećwiczenie odpowiednich zachowań – czy to na strzelnicy, czy podczas symulacji udzielania pomocy osobie poszkodowanej.
Projekt promują m.in. KSK Grot Radom, Stowarzyszenie im. Kazimierza Jagiellończyka oraz Radomska Inicjatywa Młodzieżowa, które zachęcają mieszkańców regionu do oddawania głosów na propozycję nr 308.
Wiedzieć, jak uratować życie
Kolejnym filarem jest medycyna taktyczna przeznaczona dla cywilów. Nie chodzi przy tym o przygotowywanie mieszkańców do zastępowania ratowników medycznych, ale o rozszerzenie klasycznych umiejętności pierwszej pomocy o reagowanie w sytuacjach, w których liczą się sekundy.
Program ma obejmować ćwiczenia scenariuszowe, podczas których uczestnicy poznają proste algorytmy działania oraz m.in. sposoby postępowania przy masywnych krwotokach. Moduł jest praktycznym rozszerzeniem pierwszej pomocy na sytuacje szczególnie poważnych zagrożeń.
To kompetencje, których zastosowanie nie ogranicza się do wojny czy wielkiej katastrofy. Poważny wypadek samochodowy, zdarzenie podczas pracy, wypadek w lesie czy inne nagłe zagrożenie mogą wydarzyć się każdego dnia.
W takim momencie najważniejszym „sprzętem” może okazać się po prostu człowiek, który wie, co zrobić przez pierwszych kilka minut przed przyjazdem służb.
Co zrobić, kiedy przez kilka dni nie działa normalny świat?
Być może najbardziej uniwersalną częścią projektu będzie przygotowanie domu i rodziny na sytuację kryzysową. Oficjalny opis przedsięwzięcia wskazuje ten obszar jako osobny filar, którego zadaniem jest przełożenie wiedzy o kryzysach na konkretne rozwiązania możliwe do zastosowania w gospodarstwie domowym.
Co zrobić podczas długotrwałej awarii energii elektrycznej? Jak przygotować rodzinę na konieczność szybkiego opuszczenia domu? Jakie informacje i wyposażenie powinny być wcześniej zgromadzone? Jak zachować się, gdy normalnie funkcjonujące na co dzień usługi nagle przestaną być dostępne?
Tego rodzaju wiedza może okazać się przydatna niezależnie od wieku, zawodu czy zainteresowania strzelectwem.
500 przeszkolonych mieszkańców regionu
Skala przedsięwzięcia jest znacząca. Według dokumentacji projektu szkoleniami ma zostać objętych łącznie 500 osób. Koszt całego zadania określono na 180,2 tys. zł. Obejmuje ono także koszty dojazdu czy wyżywienia dla uczestników.
Oznacza to możliwość stworzenia w regionie grupy kilkuset mieszkańców posiadających większe niż przeciętne przygotowanie do reagowania w sytuacjach zagrożenia.
I właśnie tutaj znajduje się największa wartość projektu. O bezpieczeństwie nie decyduje wyłącznie liczba radiowozów, wozów strażackich czy etatowych ratowników. W pierwszych minutach kryzysu bardzo często na miejscu znajdują się zwykli ludzie.
Im większa część społeczeństwa potrafi zachować spokój, udzielić pierwszej pomocy, prawidłowo zareagować na zagrożenie i współpracować ze służbami, tym bardziej odporna staje się cała lokalna wspólnota.
Edukacja dla bezpieczeństwa powinna oznaczać praktykę
W Polsce od lat mówi się o konieczności poprawy przygotowania obywateli na sytuacje kryzysowe. Problem w tym, że sama kampania informacyjna nie nauczy nikogo zakładania opatrunku, reagowania przy ciężkim krwotoku czy bezpiecznego obchodzenia się z bronią.
Takich rzeczy trzeba się nauczyć, a następnie je przećwiczyć.
Projekt nr 308 daje możliwość zrobienia tego bez konieczności ponoszenia przez uczestników komercyjnych kosztów specjalistycznych szkoleń. Sami autorzy projektu zwracają uwagę, że rynkowy koszt nawet pojedynczych zajęć strzeleckich może stanowić istotną barierę dla wielu osób.
Dlatego Radomska Akademia Strzelecka i Edukacji Kryzysowej może być czymś więcej niż kolejnym projektem finansowanym z budżetu obywatelskiego. Jeśli zostanie zrealizowana dobrze, pozostawi po sobie coś, czego nie da się zamknąć w magazynie ani wpisać do ewidencji majątku – umiejętności kilkuset mieszkańców regionu.
Jak zagłosować?
Głosowanie w Budżecie Obywatelskim Mazowsza trwa od 31 lipca do 7 września 2026 roku i odbywa się elektronicznie na oficjalnej stronie BOM. Prawo głosu ma każdy mieszkaniec województwa mazowieckiego, również osoba małoletnia – w przypadku dzieci głos oddaje rodzic lub opiekun. Z jednego numeru telefonu oddać można maksymalnie trzy głosy.
Każdy mieszkaniec może wskazać maksymalnie dwa projekty – jeden z puli ogólnowojewódzkiej i jeden z puli podregionalnej. Oddanie głosu na projekt nr 308 nie odbiera więc możliwości poparcia wybranego przedsięwzięcia wojewódzkiego.
W puli podregionalnej należy znaleźć:
308. Radomski program edukacji strzeleckiej i kryzysowej
Podregion: radomski
Obszar: obronność
Koszt: 180 200 zł
Głosowanie zajmuje kilka minut. Efektem może być natomiast przeszkolenie 500 mieszkańców naszego regionu.
Jeżeli chcemy, aby publiczne pieniądze służyły również budowaniu praktycznych umiejętności, zwiększaniu bezpieczeństwa i przygotowywaniu mieszkańców na sytuacje, których obyśmy nigdy nie musieli doświadczyć – warto oddać głos na projekt nr 308.
Ten model już sprawdził się w Radomiu. Przeszkolono uczniów „Konopnickiej”
Co istotne, założenia Radomskiej Akademii Strzeleckiej i Edukacji Kryzysowej nie są wyłącznie projektem istniejącym na papierze. Bardzo podobny model szkolenia został już sprawdzony w praktyce w II Liceum Ogólnokształcącym im. Marii Konopnickiej w Radomiu – i został zrealizowany przede wszystkim dzięki wolontariackiemu zaangażowaniu lokalnych organizacji, instruktorów i społeczności szkolnej.
Program przygotowało Stowarzyszenie im. Kazimierza Jagiellończyka we współpracy z Radomską Inicjatywą Młodzieżową i KSK Grot Radom, a praktyczna część zajęć odbywała się na strzelnicy klubu w Skaryszewie. Jesienią 2025 roku w szkoleniach uczestniczyło ponad 400 uczniów starszych klas, natomiast w czerwcu 2026 roku programem objęto kolejnych około 180 pierwszoklasistów. W efekcie szkolenie przeszła praktycznie cała społeczność uczniowska „Konopnickiej”.
Nie ograniczono się przy tym do samego strzelania. Program oparto na kilku uzupełniających się elementach. Uczniowie poznawali zasady bezpieczeństwa posługiwania się bronią i zachowania na osi strzeleckiej, a następnie – pod nadzorem instruktorów – mogli wykorzystać tę wiedzę w praktyce. Do nauki stosowano broń na amunicję bocznego zapłonu .22 LR, pozwalającą początkującym spokojnie opanować podstawowe czynności i technikę strzelania. Łącznie podczas całego cyklu uczniowie wystrzelali około 10 tys. sztuk amunicji.
Drugim elementem była pierwsza pomoc przedmedyczna. Moduł prowadzony przez Radomską Inicjatywę Młodzieżową w ramach działań Korpusu Solidarności obejmował m.in. ocenę stanu poszkodowanego, prawidłowe wezwanie służb ratunkowych, resuscytację krążeniowo-oddechową oraz podstawowe postępowanie w przypadku urazów. Były to przede wszystkim zajęcia praktyczne, podczas których uczniowie sami wykonywali poznane wcześniej czynności.
Trzecim filarem było bezpieczeństwo informacyjne. Młodzież uczyła się rozpoznawania dezinformacji, mechanizmów manipulacji oraz podstawowej weryfikacji źródeł. Tym samym szkolenie potraktowało bezpieczeństwo szerzej niż tylko jako umiejętność posługiwania się bronią czy udzielania pierwszej pomocy.
Najciekawszy z perspektywy Budżetu Obywatelskiego Mazowsza jest jednak sposób realizacji całego przedsięwzięcia. Szkolenie uczniów II LO udało się przeprowadzić w dużej mierze w oparciu o pracę wolontariacką i współpracę lokalnych środowisk. Przedsięwzięcie było możliwe przede wszystkim dzięki współdziałaniu organizacji społecznych, instruktorów i szkoły.
Projekt nr 308 pozwoliłby wykorzystać doświadczenia zdobyte podczas tego programu, ale zrobić kolejny krok – stworzyć duży, uporządkowany i dostępny dla mieszkańców regionu system szkoleń, posiadający własne finansowanie, zaplecze oraz możliwość objęcia zajęciami kolejnych 500 osób.
To istotny argument za projektem. Jego autorzy i partnerzy nie proponują mieszkańcom eksperymentu, którego rezultaty trudno przewidzieć. Podobne szkolenia zostały już przeprowadzone na dużą skalę w Radomiu i pokazały, że istnieją zarówno ludzie posiadający odpowiednie kompetencje, jak i społeczne zainteresowanie tego rodzaju praktyczną edukacją. Budżet Obywatelski Mazowsza daje możliwość przeniesienia sprawdzonego lokalnie pomysłu na kolejny poziom.
