25 sierpnia 1950 roku w Kolonii Wawrzyszów pod Wolanowem zginął porucznik Aleksander Młyński ps. „Drągal” – jeden z najbardziej znanych żołnierzy antykomunistycznego podziemia na ziemi radomskiej. Wraz z nim śmierć ponieśli Zbigniew Ejnberg „Powstańczyk” i Zygmunt Chmielewski „Lew”. Dziś przypada 76. rocznica tych wydarzeń.
Aleksander Młyński „Drągal” podczas II wojny światowej był żołnierzem Armii Krajowej. Po zakończeniu okupacji niemieckiej nie zaprzestał działalności konspiracyjnej. Od 1945 roku ponownie działał w partyzantce, a od wiosny 1946 roku był związany z Inspektoratem Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość” por. Franciszka Jaskulskiego „Zagończyka”. Później służył również w oddziale chor. Antoniego Owczarka „Zygadły”.
„Drągal” działał na terenie ziemi radomskiej, współpracując m.in. z Antonim Szeligą „Wichrem”. Z czasem jego działalność koncentrowała się w niewielkich, kilkuosobowych grupach.
W 1950 roku wraz ze Zbigniewem Ejnbergiem „Powstańczykiem” oraz Zygmuntem Chmielewskim „Lwem” tworzył ostatnią działającą w rejonie radomskim grupę żołnierzy podziemia niepodległościowego.
Do likwidacji grupy „Drągala” przyczyniła się zdrada jednego z jego dawnych podkomendnych. W lipcu 1950 roku Urząd Bezpieczeństwa aresztował Mariana Bukałę ps. „Zbych”, który wcześniej odszedł z oddziału i ukrywał się na Dolnym Śląsku.
Bukała zgodził się na współpracę z UB. Został następnie wykorzystany do stworzenia grupy pozorowanej, mającej udawać oddział partyzancki. Jej celem było dotarcie do „Drągala” i jego ludzi.
W nocy z 24 na 25 sierpnia 1950 roku Bukała wraz z funkcjonariuszami WUBP w Kielcach spotkał „Drągala” i jego towarzyszy w Kolonii Wawrzyszów. Następnego dnia członkowie grupy prowokacyjnej otworzyli ogień do partyzantów.
W wyniku zasadzki zginęli Aleksander Młyński „Drągal”, Zbigniew Ejnberg „Powstańczyk” oraz Zygmunt Chmielewski „Lew”.
Jak wspominał później funkcjonariusz UB Stefan Skwarek, „Drągal” był bardzo dobrze przygotowany pod względem bojowym, a jego pokonanie w bezpośrednim starciu miało być trudne.
Po śmierci partyzantów ich ciała wystawiono na widok publiczny – najpierw w Wolanowie, a następnie w Radomiu. Zostali później pochowani w nieznanym miejscu.
W Kolonii Wawrzyszów znajduje się dziś miejsce pamięci poświęcone Aleksandrowi Młyńskiemu „Drągalowi” i jego podkomendnym. To właśnie tam 25 sierpnia 1950 roku doszło do zasadzki, w której zginęli.
Historia „Drągala” od lat jest przedmiotem badań historyków. Postać partyzanta i okoliczności likwidacji jego grupy opisywał m.in. dr Krzysztof Busse w książce „Dopaść Drągala – Likwidacja grupy Aleksandra Młyńskiego w świetle dokumentów aparatu bezpieczeństwa”.
25 sierpnia 2026 roku mija 76 lat od śmierci Aleksandra Młyńskiego „Drągala”, Zbigniewa Ejnberga „Powstańczyka” i Zygmunta Chmielewskiego „Lwa”.
