30 października 1938 roku w Radomiu odbyły się uroczystości upamiętniające sprowadzenie do miasta prochów pułkownika Dionizego Czachowskiego – jednego z najważniejszych dowódców powstania styczniowego. Wydarzenie to zapisało się w historii miasta jako największa manifestacja patriotyczna okresu międzywojennego.
W uroczystościach uczestniczyło co najmniej 18 tysięcy osób. W kondukcie żałobnym, który podążał za trumną bohatera, szły delegacje i poczty sztandarowe niemal wszystkich partii politycznych, organizacji społecznych, związków zawodowych oraz szkół z Radomia i okolicznych powiatów. Mieszkańcy miasta tłumnie wzięli udział w tym wydarzeniu, oddając hołd jednemu z symboli walki o niepodległość.
Trumna z prochami pułkownika Dionizego Czachowskiego została złożona w specjalnie wzniesionym mauzoleum przy kościele ojców bernardynów przy ulicy Żeromskiego. Miejsce to do dziś pozostaje jednym z ważniejszych punktów na mapie pamięci narodowej w Radomiu.
Pułkownik Dionizy Czachowski był jednym z czołowych dowódców powstania styczniowego na ziemiach radomskich. Wsławił się odwagą, organizując oddziały powstańcze i prowadząc liczne potyczki z wojskami rosyjskimi. Zginął 6 listopada 1863 roku pod Jaworem Soleckim. Jego postać stała się symbolem niezłomności i patriotyzmu, a pamięć o nim przetrwała w świadomości mieszkańców regionu.
Podczas uroczystości w 1938 roku ważnym punktem obchodów było również nadanie imienia pułkownika Dionizego Czachowskiego 72. Pułkowi Piechoty, który stacjonował w Radomiu. Tym samym imię bohatera powstania styczniowego zostało trwale wpisane w historię radomskiego garnizonu i lokalnej tradycji wojskowej.
Źródło: IPN Radom
