Historia Radom i okolice Społeczeństwo

Dowodził partyzantami i brał udział w rozbiciu więzienia w Radomiu. 59 lat temu zmarł Adam Gomuła „Bej”

Był działaczem narodowym, żołnierzem konspiracji i dowódcą oddziału partyzanckiego, który uczestniczył w jednej z najgłośniejszych akcji powojennego podziemia w Radomiu. Adam Gomuła, pseudonim „Bej”, brał udział w rozbiciu radomskiego więzienia we wrześniu 1945 roku. Za swoją działalność został skazany na 10 lat pozbawienia wolności. W czwartek, 19 listopada, przypada 59. rocznica jego śmierci.

Był działaczem narodowym, żołnierzem konspiracji i dowódcą oddziału partyzanckiego, który uczestniczył w jednej z najgłośniejszych akcji powojennego podziemia w Radomiu. Adam Gomuła, pseudonim „Bej”, brał udział w rozbiciu radomskiego więzienia we wrześniu 1945 roku. Za swoją działalność został skazany na 10 lat pozbawienia wolności. W czwartek, 19 listopada, przypada 59. rocznica jego śmierci.

Adam Gomuła, posługujący się pseudonimami „Bej” i „Bartosz”, urodził się 31 lipca 1902 roku w Sławnie. Mieszkał w Zatopolicach, a jeszcze przed wybuchem II wojny światowej angażował się w działalność polityczną. Był związany ze Stronnictwem Narodowym, organizując jego struktury m.in. na terenie gmin Zakrzew, Wolanów i Przytyk.

Jak przypomina Instytut Pamięci Narodowej, po wybuchu wojny Gomuła włączył się w działalność konspiracyjną. Początkowo działał w Narodowej Organizacji Wojskowej, a od 1942 roku w Narodowych Siłach Zbrojnych. Organizował struktury podziemia i pełnił funkcję szefa propagandy w powiecie radomskim. W wyniku akcji scaleniowej dowodzony przez niego oddział znalazł się w szeregach Armii Krajowej.

Po zakończeniu wojny Gomuła ponownie zaangażował się w działalność konspiracyjną, tym razem przeciwko komunistycznemu aparatowi bezpieczeństwa.

Od kwietnia 1945 roku dowodził oddziałem partyzanckim liczącym około 30 osób, choć według części przekazów mógł zmobilizować nawet 90 żołnierzy. Podlegał Okręgowi XV Narodowych Sił Zbrojnych, kierowanemu przez mjr. Stefana Figurskiego „Zenona”.

Jednym z najważniejszych wydarzeń w jego działalności był udział w akcji rozbicia więzienia w Radomiu, przeprowadzonej 9 września 1945 roku pod dowództwem por. Stefana Bembińskiego „Sokoła”.

Oddział Gomuły otrzymał zadanie zablokowania budynku przy ul. Kościuszki 6, w którym mieścił się Powiatowy Urząd Bezpieczeństwa Publicznego. Według IPN partyzanci skutecznie uniemożliwili funkcjonariuszom UB wydostanie się z budynku i podjęcie działań przeciwko uczestnikom akcji.

Nieco ponad dwa miesiące po rozbiciu więzienia komunistyczny aparat bezpieczeństwa trafił na ślad struktur Okręgu XV NSZ.

16 listopada 1945 roku zatrzymano Adama Gomułę oraz mjr. Stefana Figurskiego. Ich proces przed Wojskowym Sądem Rejonowym w Kielcach zakończył się 24 sierpnia 1946 roku.

Gomuła został skazany na 10 lat pozbawienia wolności. Więzienie opuścił w 1952 roku.

Z jego oddziałem związani byli również inni żołnierze podziemia, w tym chor. Antoni Owczarek „Zygadło” oraz ppor. Antoni Soból „Dołęga”.

Adam Gomuła zmarł 19 listopada 1967 roku w Radomiu. Miał 65 lat.

Źródło: Instytut Pamięci Narodowej – Delegatura w Radomiu