Radomianie uczcili 82. rocznicę wybuchu Powstania Warszawskiego. Główne obchody rozpoczęli działacze i sympatycy Młodzieży Wszechpolskiej, którzy pod pomnikiem Armii Krajowej ułożyli ze zniczy znak Polski Walczącej. W godzinę „W” rozbłysły race, a zgromadzeni skandowali: „Cześć i chwała bohaterom”. Drugą częścią uroczystości był koncert „Radomianie śpiewają (nie)zakazane piosenki”, współorganizowany przez Stowarzyszenie im. Kazimierza Jagiellończyka oraz Łaźnię.
Tegoroczne obchody 82. rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego rozpoczęły się w Radomiu już około godziny 16.00. Pod pomnikiem żołnierzy Armii Krajowej, znajdującym się przy Urzędzie Miejskim od strony ulicy Niedziałkowskiego, zgromadzili się członkowie i sympatycy radomskiego koła Młodzieży Wszechpolskiej.
Uczestnicy rozpoczęli układanie zniczy w kształt kotwicy Polski Walczącej – jednego z najbardziej rozpoznawalnych symboli polskiego oporu przeciwko niemieckiej okupacji. Z każdą kolejną minutą pod pomnikiem pojawiało się coraz więcej mieszkańców, przedstawicieli środowisk patriotycznych oraz osób chcących wspólnie uczcić bohaterów powstańczej Warszawy.
Inicjatywa Młodzieży Wszechpolskiej ponownie stała się najbardziej widocznym elementem poprzedzającym oficjalne uroczystości. Młodzież Wszechpolska gromadzi mieszkańców na wspólnym układaniu zniczy rok rocznie do 2015 roku – inicjatywa stała się już lokalną tradycją.
Race i okrzyki w godzinę „W”
Punktualnie o godzinie 17.00 w całym Radomiu uruchomiono syreny alarmowe. Przez minutę emitowały one ciągły sygnał przypominający o godzinie „W” – momencie rozpoczęcia walk w Warszawie 1 sierpnia 1944 roku.
W tym samym czasie pod pomnikiem Armii Krajowej odpalono race. Nad zgromadzonymi uniósł się dym, a uczestnicy obchodów wspólnie skandowali:
Cześć i chwała bohaterom!
W centralnym miejscu przed pomnikiem widoczny był ułożony ze zniczy symbol Polski Walczącej. Oprawa przygotowana przez Młodzież Wszechpolską nadała obchodom wyrazisty charakter i przyciągnęła uwagę przechodzących w pobliżu mieszkańców.
Po zakończeniu minuty pamięci pod pomnikiem kwiaty złożyły oficjalne delegacje reprezentujące władze, instytucje, służby oraz organizacje społeczne. W ten sposób radomianie oddali hołd zarówno żołnierzom Armii Krajowej, jak i ludności cywilnej walczącej i ginącej podczas 63 dni Powstania Warszawskiego.
Powstanie rozpoczęło się 1 sierpnia 1944 roku o godzinie 17.00. Jego celem było wyzwolenie stolicy spod niemieckiej okupacji przed wkroczeniem Armii Czerwonej. Mimo ogromnej przewagi przeciwnika powstańcy prowadzili walkę przez ponad dwa miesiące.
Radomianie zaśpiewali powstańcze piosenki
Po zakończeniu uroczystości pod pomnikiem część uczestników przeszła do muszli koncertowej w parku im. Tadeusza Kościuszki. Po godzinie 17.00 rozpoczęła się tam trzecia edycja wydarzenia „Radomianie śpiewają (nie)zakazane piosenki”.
Koncert został przygotowany przez „Łaźnię” – Radomski Klub Środowisk Twórczych i Galerię oraz Stowarzyszenie im. Kazimierza Jagiellończyka, dzięki czemu rocznicowe obchody nie ograniczyły się do oficjalnego ceremoniału, ale zostały uzupełnione o wspólnotową i międzypokoleniową formę upamiętnienia.
Mieszkańcy otrzymali przygotowane na tę okazję śpiewniki i wspólnie wykonywali pieśni oraz piosenki związane z Powstaniem Warszawskim. Muzyczną oprawę zapewnili Zuzanna Okulska-Bożek – wokal, Ziemowit Byzdra – fortepian, Leszek Zelga – instrumenty perkusyjne, Michał Kraska – akordeon oraz Bartosz Krzyczkowski – trąbka.
Wspólne śpiewanie pozwoliło połączyć historyczną refleksję z żywą pamięcią o powstańcach. Zgromadzeni nie byli jedynie widzami koncertu, lecz jego pełnoprawnymi uczestnikami. W muszli koncertowej spotkały się różne pokolenia radomian – od dzieci i młodzieży po osoby pamiętające pierwsze, często jeszcze nieoficjalne formy upamiętniania Powstania Warszawskiego w okresie PRL.
Partnerami wydarzenia byli Instytut Pamięci Narodowej Delegatura w Radomiu oraz Samorząd Województwa Mazowieckiego. Radomska delegatura IPN przygotowała dla uczestników biało-czerwone opaski oraz pamiątki historyczne. Chętni mogli również nabyć śpiewnik za symboliczną cegiełkę.
Dodatkowym elementem wydarzenia była wystawa przygotowana przez Klub Strzelecki KSK Grot Radom. Uczestnicy mogli obejrzeć różne rodzaje broni strzeleckiej i zapoznać się z wyposażeniem nawiązującym do militarnego charakteru rocznicy.
Rocznicę upamiętniano w całym Radomiu
Obchody nie ograniczały się do okolic pomnika Armii Krajowej i parku Kościuszki. Klub Inteligencji Katolickiej zaprosił mieszkańców na modlitewny apel przy grobie bp. Edwarda Materskiego na cmentarzu przy ulicy Limanowskiego. Spotkanie rozpoczęło się kilka minut przed godziną „W”.
Rocznicy towarzyszyła także akcja Regionalnego Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa. Osoby oddające krew na hasło „Powstanie Warszawskie” otrzymywały pamiątkową koszulkę oraz przypinkę. Wyjazdową zbiórkę zorganizowano przy Centrum Handlowym M1.
Wieczorem Stowarzyszenie Biegiem Radom zaplanowało natomiast pięciokilometrowy trening nad zalewem na Borkach, rozpoczynający się symbolicznie o godzinie 19:44.
