Instytut Pamięci Narodowej od ponad dwóch dekad przyznaje Nagrodę Kustosz Pamięci Narodowej osobom i instytucjom, które w sposób szczególny dbają o zachowanie i upowszechnianie wiedzy o najnowszej historii Polski oraz losach Polaków w latach 1939–1989.
Nagroda Kustosz Pamięci Narodowej została ustanowiona w lipcu 2002 roku przez Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej prof. Leona Kieresa. Jest to jedno z najważniejszych honorowych wyróżnień przyznawanych osobom, instytucjom oraz organizacjom społecznym szczególnie zasłużonym w upamiętnianiu historii Narodu Polskiego w latach 1939–1989 oraz w działalności publicznej zbieżnej z ustawowymi celami IPN.
Celem Nagrody Kustosz Pamięci Narodowej jest przywracanie szacunku dla narodowej przeszłości oraz ochrona wartości, dzięki którym Polska przetrwała lata zniewolenia, okupacji i systemu komunistycznego. Laureaci otrzymują honorowy tytuł Kustosza Pamięci Narodowej.
Nagroda przyznawana jest corocznie przez Kapitułę, której przewodniczy Prezes Instytutu Pamięci Narodowej. W jej skład wchodzą historycy, archiwiści, działacze opozycji niepodległościowej, badacze najnowszych dziejów Polski oraz laureaci Nagrody z lat ubiegłych. Od 2009 roku Kapituła może być dodatkowo poszerzana o osoby przez nią wskazane.
Od momentu ustanowienia Nagrody w 2002 roku jej laureatami zostali m.in. wybitni świadkowie historii, badacze, duchowni, instytucje kultury, organizacje społeczne oraz środowiska pielęgnujące pamięć o losach Polaków w XX wieku. W gronie uhonorowanych znaleźli się m.in. Władysław Bartoszewski, prof. Lech Kaczyński, Zofia Romaszewska, Instytut Józefa Piłsudskiego w Londynie, Muzeum Polskie w Rapperswilu, Związek Sybiraków, a także liczne stowarzyszenia i inicjatywy społeczne działające na rzecz zachowania pamięci narodowej. W 2024 roku Nagroda została przyznana m.in. Zofii Biernackiej, Tadeuszowi Wojciechowi Drwalowi, bp. Władysławowi Miziołkowi (pośmiertnie), o. Franciszkowi Janowi Pająkowi oraz Stowarzyszeniu „Rodzina Piaśnicka”.
Zgodnie z regulaminem Nagroda może być przyznana instytucjom, organizacjom społecznym oraz osobom fizycznym. Kandydatów mogą zgłaszać instytucje, organizacje społeczne, naukowe oraz osoby prywatne, po uzyskaniu zgody kandydata na zgłoszenie.
Szczegółowych informacji dotyczących Nagrody Kustosz Pamięci Narodowej udziela Instytut Pamięci Narodowej:
- Piotr Sieczkowski, tel. (22) 581 86 87
- Inga Budweil, tel. (22) 581 89 18
- E-mail.: [email protected]
