W sobotę, 28 marca, w Skarżysku-Kamiennej odbyły się uroczystości pogrzebowe płk. Janusza Sermanowicza ps. „Dyzma” – żołnierza Armii Krajowej i Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość”, uczestnika podziemia niepodległościowego oraz ostatniego żyjącego podkomendnego legendarnego dowódcy świętokrzyskiej partyzantki Antoniego Hedy „Szarego”.
Pułkownik Janusz Sermanowicz zmarł 22 marca 2026 roku w wieku 99 lat. Urodził się 26 kwietnia 1926 roku w Skarżysku-Kamiennej. Od młodości związany był z działalnością konspiracyjną i ruchem oporu podczas II wojny światowej.
Jak wynika z jego życiorysu, w szeregi Armii Krajowej wstąpił 3 maja 1942 roku, mając zaledwie 16 lat. Początkowo pełnił funkcję kolportera prasy konspiracyjnej oraz łącznika. W kolejnych latach został łącznikiem cichociemnego mjr. Stanisława Krzymowskiego ps. „Kostka”, a następnie trafił do oddziału partyzanckiego ppor. Antoniego Hedy „Szarego”.
Zobacz też:
W jego szeregach uczestniczył w akcjach dywersyjnych i sabotażowych, w tym w wykolejeniach niemieckich transportów kolejowych. W czasie „Akcji Burza” walczył m.in. pod Janikowem, Radoszycami, Szewcami i Trawnikami, a także brał udział w starciach z niemieckimi siłami okupacyjnymi.
Po rozwiązaniu oddziału powrócił do działalności konspiracyjnej, wstępując do struktur Ruchu Oporu Armii Krajowej, a następnie Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość”. Uczestniczył m.in. w rozbrojeniu posterunku Milicji Obywatelskiej w Szydłowcu oraz w jednej z najbardziej znanych akcji podziemia – uwolnieniu więźniów z więzienia w Kielcach w sierpniu 1945 roku.
Po wojnie został leśniczym i przez wiele lat pracował w Lasach Państwowych. W późniejszych latach angażował się w działalność środowisk kombatanckich, współtworząc pamięć o żołnierzach oddziałów „Szarego”.
Za swoją działalność został odznaczony m.in. Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski oraz Krzyżem Walecznych.
Uroczystości pogrzebowe zgromadziły rodzinę, mieszkańców oraz przedstawicieli władz i środowisk kombatanckich. W imieniu Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych głos zabrał jego szef Lech Parell, który podkreślił znaczenie pokolenia żołnierzy Armii Krajowej dla historii Polski.
W pożegnaniu odczytano także kondolencje oraz wspomnienie prezydenta RP, w którym podkreślono, że płk Sermanowicz był „świadkiem i współtwórcą najnowszej historii Polski” oraz jednym z ostatnich żyjących uczestników walk oddziału Antoniego Hedy „Szarego”. Pełna treść listu Prezydenta RP dostępna jest TUTAJ.
Źródło: Fot. Facebook / Wojewódzki Dom Kultury im. Józefa Piłsudskiego w Kielcach / Prezydent.pl
