Historia Radom i okolice Społeczeństwo

W Radomiu przypomniano historię „Ośki”. Wykład poświęcono dowódcy Batalionów Chłopskich [+FOTO]

Życie, działalność konspiracyjna i powojenne losy płk. Jana Tadeusza Sońty ps. „Ośka” były tematem spotkania, które odbyło się w niedzielę, 18 października, w Centrum Organizacji Pozarządowych w Radomiu. Wykład pod hasłem „Jan Sońta Ośka (1919–1990) – bohater Polski Podziemnej” wygłosił Marcin Sołtysiak. W wydarzeniu uczestniczył także poseł Prawa i Sprawiedliwości Marek Suski.

Spotkanie zorganizowały Klub „Gazety Polskiej” w Radomiu oraz Związek Piłsudczyków Radom. Poświęcono je postaci Jana Sońty, żołnierza Batalionów Chłopskich i dowódcy oddziału partyzanckiego działającego podczas II wojny światowej.

Jan Tadeusz Sońta, znany również pod pseudonimem „Jaś”, urodził się 8 października 1919 roku w Świesielicach, w rodzinie chłopskiej. Działalność społeczną i polityczną rozpoczął w Związku Młodzieży Wiejskiej RP „Wici”. W 1939 roku podjął naukę na Wydziale Drogowo-Budowlanym Średniej Szkoły Technicznej w Radomiu, którą ukończył po zakończeniu niemieckiej okupacji.

W 1940 roku utworzył grupę konspiracyjną „Ośka”. Dwa lata później weszła ona w struktury Batalionów Chłopskich. Organizacja rozrosła się z czasem do około tysiąca osób, a działający w jej ramach oddział przyjął nazwę Partyzanckiego Oddziału BCh „Ośka”. Jego dowódcą został Sońta.

Oddział prowadził działalność partyzancką i współpracował z innymi formacjami polskiego podziemia. W październiku 1944 roku jego żołnierze uczestniczyli w potyczce pod Chotczą, podczas której partyzantom udało się przebić przez linię frontu.

Po przejściu frontu Sońta ujawnił się i zaangażował w organizowanie struktur Milicji Obywatelskiej. W lutym 1945 roku został skierowany do pracy w Komendzie Głównej MO, gdzie pełnił funkcję inspektora. W tym samym roku trafił na Rzeszowszczyznę jako doradca dowódcy 28. pułku piechoty 9. Dywizji Piechoty Wojska Polskiego.

11 sierpnia 1945 roku został aresztowany i skazany na karę śmierci. Wyrok zmieniono na 12 lat więzienia. Na wolność wyszedł 6 stycznia 1954 roku w ramach amnestii.

Po opuszczeniu więzienia pracował m.in. w przedsiębiorstwie budowlanym w Kielcach oraz w Spółdzielni Transportu Wiejskiego. Pełnił także funkcję prezesa zarządu okręgu Związku Bojowników o Wolność i Demokrację w Kielcach. Jesienią 1989 roku współdziałał przy reaktywowaniu Polskiego Stronnictwa Ludowego.

Jan Sońta zmarł 30 października 1990 roku. 10 września 1992 roku Sąd Najwyższy w Warszawie unieważnił dawne wyroki wobec niego, rehabilitując go pośmiertnie.

Pamięć o „Ośce” jest obecna również w Radomiu. W październiku 1998 roku w kościele garnizonowym pw. św. Stanisława Biskupa wmurowano tablicę upamiętniającą jego postać. Sońta został również odznaczony w 1984 roku Medalem „Za zasługi dla ruchu ludowego”. Spoczywa na cmentarzu rzymskokatolickim przy ul. Limanowskiego w Radomiu.

Zobaczcie zdjęcia!