Michał Tokarzewski-Karaszewicz zapisał się w historii Polski jako jeden z najwybitniejszych oficerów i organizatorów konspiracji w czasie II wojny światowej. Urodził się 5 stycznia 1893 roku we Lwowie. Od młodych lat był związany z ruchem niepodległościowym, a podczas I wojny światowej walczył w szeregach I Brygady Legionów Polskich.
Jako oficer legionowy należał do grona najbardziej zaufanych dowódców. Brał udział m.in. w bitwie pod Laskami-Anielinem, gdzie został ciężko ranny. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości kontynuował służbę wojskową, budując struktury Wojska Polskiego i zdobywając kolejne doświadczenia dowódcze.
Zobacz też:
Najważniejszą rolę odegrał jednak po wybuchu II wojny światowej. Po klęsce kampanii wrześniowej nie złożył broni i zaangażował się w tworzenie konspiracji. 27 września 1939 roku stanął na czele Służby Zwycięstwu Polski, jednej z pierwszych ogólnopolskich organizacji podziemnych, która dała początek Polskiemu Państwu Podziemnemu. W działalności konspiracyjnej posługiwał się pseudonimem „Torwid”.
Postać generała Tokarzewskiego-Karaszewicza jest także silnie związana z Radomiem. W połowie października 1939 roku odwiedził miasto jako komendant główny Służby Zwycięstwu Polski. Jego wizyta miała kluczowe znaczenie dla organizowania lokalnych struktur podziemia. Już 20 listopada 1939 roku powołano Komendę Powiatową SZP w Radomiu, na czele której stanął kpt. Felicjan Zaremba „Feliński”.
Na bazie tej konspiracyjnej struktury w styczniu 1940 roku utworzono w Radomiu Związek Walki Zbrojnej, który później został przekształcony w Armię Krajową. Był to jeden z ważnych etapów budowy podziemnego państwa działającego w warunkach niemieckiej okupacji.
Źródło: IPN Radom
