Clara Barton (ur. 25 grudnia 1821 w North Oxford w Massachusetts, zm. 12 kwietnia 1912 w Glen Echo w Marylandzie) była amerykańską pielęgniarką, organizatorką pomocy humanitarnej i jedną z najważniejszych postaci w historii wolontariatu medycznego. Najbardziej znana jest jako założycielka Amerykańskiego Czerwonego Krzyża (American Red Cross), organizacji, która do dziś odgrywa kluczową rolę w niesieniu pomocy ofiarom katastrof i konfliktów.
Clara Barton rozpoczęła swoją karierę zawodową jako nauczycielka. Praca ta była dla niej pierwszym kontaktem z działalnością społeczną i organizacyjną, jednak jej ambicje szybko wykraczały poza edukację. Następnie podjęła pracę w Amerykańskim Biurze Patentowym (United States Patent Office), gdzie zdobyła doświadczenie administracyjne i organizacyjne, rzadkie w tamtym czasie dla kobiet.
Jej życie zawodowe diametralnie zmieniło się wraz z wybuchem wojny secesyjnej w Stanach Zjednoczonych. Barton zaangażowała się w organizowanie zaopatrzenia dla wojska oraz pomoc rannym żołnierzom. Działała często w bezpośredniej strefie działań wojennych, niosąc pomoc tam, gdzie była ona najbardziej potrzebna.
W czasie wojny jej praca spotkała się z ogromnym uznaniem. Ze względu na odwagę i bezpośrednią pomoc udzielaną na polach bitew zaczęto nazywać ją „Aniołem Pól Bitewnych”. Co istotne, początkowo rząd Unii nie był skłonny do współpracy, jednak skala jej działań sprawiła, że w 1864 roku została mianowana przełożoną pielęgniarek armii.
Jej działalność nie kończyła się na opiece medycznej. Po zakończeniu wojny zorganizowała biuro poszukiwania zaginionych żołnierzy. Dzięki jej pracy udało się odnaleźć informacje o ponad 12 tysiącach wcześniej niezidentyfikowanych grobów, co miało ogromne znaczenie dla rodzin ofiar konfliktu.
Intensywna praca w czasie wojny doprowadziła do wyczerpania jej organizmu, dlatego w 1869 roku wyjechała do Szwajcarii, gdzie mogła odpocząć. Tam zetknęła się z działalnością Międzynarodowego Czerwonego Krzyża, organizacji powstałej w 1863 roku w Genewie. Spotkanie to stało się punktem zwrotnym w jej dalszej działalności.
Barton zaangażowała się w działania Międzynarodowego Czerwonego Krzyża podczas wojny francusko-pruskiej w latach 1870–1871. Po powrocie do Stanów Zjednoczonych w 1873 roku rozpoczęła kampanię na rzecz utworzenia podobnej organizacji w USA.
Jej starania doprowadziły do powołania Amerykańskiego Czerwonego Krzyża w 1881 roku. Clara Barton została jego pierwszym prezesem i pełniła tę funkcję do 1904 roku. W tym czasie aktywnie działała również na rzecz ratyfikacji konwencji genewskich przez Stany Zjednoczone, co nastąpiło w 1882 roku.
Pod jej kierownictwem Czerwony Krzyż w USA nie ograniczał się jedynie do pomocy ofiarom wojny. Barton doprowadziła do rozszerzenia działalności organizacji także na pomoc ofiarom klęsk żywiołowych i katastrof naturalnych.
Organizacja wspierała między innymi ofiary powodzi w Johnstown w 1889 roku oraz działania pomocowe podczas wielkiego głodu w Rosji i Stanach Zjednoczonych w latach 1891 i 1896. Dzięki temu Czerwony Krzyż stał się instytucją o szerokim, humanitarnym zakresie działania.
Clara Barton po zakończeniu pracy w Czerwonym Krzyżu napisała kilka książek dotyczących organizacji i historii ruchu humanitarnego. Założyła również Krajową Organizację Pierwszej Pomocy (National First Aid Association of America), kontynuując swoją misję edukacji i wsparcia w zakresie udzielania pierwszej pomocy.
Jej dom w Glen Echo został w 1974 roku uznany za narodowe miejsce historyczne (Clara Barton National Historic Site), co podkreśla znaczenie jej dorobku dla historii USA i światowego wolontariatu.
Artykuł opublikowano w ramach projektu realizowanego przez Radomską Inicjatywę Młodzieżową pn. „Rozwój systemu wolontariatu w powiecie Radomskim” sfinansowanego ze środków Narodowego Instytutu Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego.
Źródło: Wikipedia
