1 marca 2026 roku w Centrum Organizacji Pozarządowych odbył się wykład poświęcony zbrojnemu podziemiu niepodległościowemu w regionie radomskim w latach 1945–1956. Prelekcję wygłosił Marcin Sołtysiak, na co dzień pracownik Instytutu Pamięci Narodowej, który przedstawił działalność struktur konspiracyjnych funkcjonujących w regionie po zakończeniu II wojny światowej.
Wydarzenie zorganizował Związek Piłsudczyków – oddział w Radomiu oraz Klub Gazety Polskiej w Radomiu. Celem spotkania, otwartego przez Karola Sońtę, było przybliżenie historii Żołnierzy Wyklętych działających na terenie dawnego województwa kieleckiego i radomskiego oraz ukazanie ich roli w oporze wobec narzuconej władzy komunistycznej.
Podczas wykładu omówiono zarówno kontekst ogólnopolski, jak i lokalne uwarunkowania funkcjonowania powojennej konspiracji. Prelegent zwrócił uwagę na skalę represji aparatu bezpieczeństwa oraz na dramatyczne wybory, przed którymi stawali członkowie podziemia – często młodzi ludzie, mający za sobą doświadczenie okupacji niemieckiej.
Istotnym elementem spotkania było przywołanie mniej znanych epizodów z historii regionu radomskiego – akcji zbrojnych, obław, procesów pokazowych i losów konkretnych osób zaangażowanych w działalność niepodległościową. Uczestnicy mieli okazję zapoznać się z faktami, które rzadko pojawiają się w podręcznikach historii, a które stanowią ważny fragment tożsamości lokalnej.
Wykład miał charakter otwarty i był skierowany do wszystkich zainteresowanych tematyką historyczną oraz patriotyczną. Po zakończeniu prelekcji odbyła się dyskusja, podczas której uczestnicy zadawali pytania dotyczące konkretnych wydarzeń oraz źródeł historycznych wykorzystywanych w badaniach nad podziemiem.
