W poniedziałek, 26 października, na Uniwersytecie Radomskim odbyła się konferencja prasowa z okazji 45. rocznicy rozpoczęcia strajku okupacyjnego w Wyższej Szkole Inżynierskiej w Radomiu. Jednym z najważniejszych punktów spotkania było przekazanie Instytutowi Pamięci Narodowej odnalezionego po latach amatorskiego filmu związanego z wydarzeniami sprzed 45 lat. Uczestnicy uroczystości wspominali także protest i osoby, które go wspierały.
Konferencję zorganizowano w historycznych pomieszczeniach Wydziału Transportu, Elektrotechniki i Informatyki Uniwersytetu Radomskiego, w których przed laty trwał strajk okupacyjny. W spotkaniu uczestniczyli m.in. przedstawiciele Stowarzyszenia „Październik 81”, władz uczelni, Instytutu Pamięci Narodowej, samorządu oraz środowisk związanych z ruchem solidarnościowym.
Podczas konferencji przypomniano znaczenie strajku dla historii Radomia i Polski. Wystąpienia dotyczyły zarówno wydarzeń na uczelni, jak i solidarności między studentami, pracownikami naukowymi oraz osobami wspierającymi protest spoza środowiska akademickiego.
Jednym z istotnych momentów konferencji było przekazanie do zasobów archiwalnych Instytutu Pamięci Narodowej amatorskiego filmu związanego ze strajkiem. Jak poinformowano podczas spotkania, materiał został nakręcony przez prezydenta Andrzeja Radkiewicza, a przez 45 lat przechowywał go Włodzimierz Dobrowolski.
Zobacz też:
Film ma zostać zaprezentowany podczas dalszego panelu poświęconego wydarzeniom rocznicowym.
Do zgromadzonych zwrócił się także prorektor Uniwersytetu Radomskiego, prof. Waldemar Nowakowski. Podziękował osobom, które przez lata przechowywały dokumenty i materiały związane ze strajkiem, a następnie przekazują je do instytucji zajmujących się ich archiwizacją.
Podczas konferencji głos zabierali uczestnicy i świadkowie wydarzeń. Wspominali m.in. wsparcie udzielane strajkującym przez osoby spoza uczelni oraz konsekwencje, jakie spotkały część zaangażowanych w działalność opozycyjną.
Jeden z mówców opowiedział o swoim udziale w pomocy dla strajkujących, a także o internowaniu po wprowadzeniu stanu wojennego. Wspominał również o wsparciu, jakie otrzymała jego rodzina w czasie jego nieobecności.
W wystąpieniach podkreślano znaczenie współpracy studentów i pracowników uczelni oraz wsparcia ze strony środowisk solidarnościowych. Zwracano uwagę, że pamięć o strajku powinna być przekazywana kolejnym pokoleniom.
Przedstawiciel Uniwersytetu Radomskiego mówił o związku wydarzeń z 1981 roku z dążeniem do wolności i przemianami, które nastąpiły w Polsce w kolejnych latach. Z kolei przedstawiciel władz miasta przypomniał o znaczeniu radomskiego Czerwca 1976 roku i jego związku z późniejszymi wydarzeniami.
Podczas konferencji wspomniano również o dramacie „Spotkałem tam ludzi lepszych od siebie” autorstwa Teresy Ewy Opoki. Publikacja nawiązuje do historii strajku i jego uczestników, wpisując się w działania na rzecz upamiętnienia wydarzeń z października 1981 roku.
Przedstawiciele Stowarzyszenia „Październik 81” przypomnieli także o książce „Nasz czas”, wydanej 13 grudnia 2023 roku. Znalazły się w niej fotografie wykonane podczas strajku — spośród około 200 zdjęć 150 opublikowano w książce.
Prorektor Uniwersytetu Radomskiego zaprosił uczestników konferencji do obejrzenia wystawy poświęconej tamtym wydarzeniom, otwartej tego samego dnia o godz. 9.30. Można na niej zapoznać się z materiałami dokumentującymi historię strajku. Wystawa ma być dostępna do 13 grudnia 2026 roku.
Organizatorzy zapowiedzieli również dalsze wydarzenia rocznicowe, w tym panel przygotowany merytorycznie przez Delegaturę Instytutu Pamięci Narodowej w Radomiu oraz koncert Janusza Radka w Teatrze Powszechnym im. Jana Kochanowskiego w Radomiu.
Podczas konferencji przypomniano, że w 1981 roku artyści występujący w radomskim teatrze przed spektaklami odczytywali odezwę dotyczącą strajku. Zaplanowany koncert ma być poświęcony protestowi, jego bohaterom oraz trudnym czasom, które nastąpiły później.
